Yêu thương không vội vã

Ngay trước thềm transit Kế Đô đi vào Sư Tử cung 3, mình bắt đầu nhận ra rõ hơn áp lực quen thuộc ấy trong các mối quan hệ hay không gian mà mình hiện diện: cảm giác mình có trách nhiệm phải thắp sáng căn phòng, phải giữ năng lượng, phải làm cho không khí trở nên dễ chịu. Mỗi khi mình pha trò mà khuôn mặt đối diện vẫn u sầu, một sự bối rối rất tinh tế xuất hiện: vừa thương, vừa hụt hẫng, vừa thấy như ánh sáng của mình bị từ chối.

Và khi trung thực hơn với chính mình, mình nhận ra Sun tam hợp Pluto trong lá số khiến mình không chỉ cảm thấy, mà còn dễ hòa tan vào cảm xúc của người khác. Khi họ vui, mình rực rỡ. Khi họ đau, mình lập tức bị hút vào vùng tối ấy. Dù là mình đang thấy thế giới trước mắt xinh đẹp, nắng xuyên qua kẽ lá, gió mát và không gian rất trong, nhưng chỉ cần nhận ra tâm trí họ vẫn mắc kẹt trong lo âu và khổ đau, mình đã không còn đứng vững trong khoảnh khắc hiện tại nữa. Mình trượt theo họ, và rồi quên mất rằng thế giới này, ngay lúc đó, vẫn đang rất đẹp.

Nếu không đủ tỉnh táo, mình sẽ quay sang trách họ vô tâm. Vô tâm với sự hiện diện của mình, với khoảnh khắc đang diễn ra, với niềm vui đang ở ngay đây. Nhưng sự thật khó chịu hơn nhiều: điều làm mình đau không phải là họ không chú ý đến mình, mà là mình không chịu nổi việc “ánh sáng của mình không được cộng hưởng”.

Và sâu hơn nữa, mình bắt đầu thấy rõ động cơ thật sự đằng sau những lần vội vàng muốn “sửa” người khác. Không hẳn vì mình cao thượng hay vị tha, mà vì mình không chịu nổi cảm giác đau khổ khi phải ở cạnh nỗi buồn chưa có lối thoát của họ. Tâm bi của mình rất mạnh – mình cảm được khổ đau rất nhanh. Tâm hỷ cũng lớn – mình rung lên mãnh liệt trước cái đẹp, cái vui. Nhưng tâm xả và tâm từ thì còn non. Mình chưa đủ kiên nhẫn để đi qua những ngày mưa cùng người khác, nên cứ muốn kéo họ chạy thật nhanh ra ánh sáng. Và trong sự vội vã ấy, mình vô tình khiến họ thêm áp lực: phải che giấu bóng tối, phải “ổn” khi ở cạnh mình, vì sợ làm phiền đến niềm vui của mình.

Có lẽ mình chỉ thật sự hiểu điều này khi may mắn được ở cạnh một người anh Dhamma – một người có khả năng ở yên với nỗi buồn của chính mình, không phủ nhận nó, cũng không để nó dẫn dắt. Ở cạnh anh, mình không hề có nhu cầu phải “làm gì đó”, không thấy bứt rứt phải sửa, phải kéo, phải chiếu sáng. Nỗi buồn trong anh hiện diện rất rõ, nhưng nó không tràn ra, không đòi hỏi, không âm thầm kêu cứu.

Và điều kỳ lạ là khi người đối diện không vội vàng thoát khỏi nỗi buồn của họ, mình cũng không bị kéo vào vòng xoáy ấy. Lúc đó mình mới nhận ra, sự nóng vội muốn thoát ra khỏi nỗi buồn chưa bao giờ là câu chuyện của riêng ai. Nó là một trường lực chung giữa hai người. Khi một bên cuống cuồng tìm lối ra, bên còn lại rất dễ bị cuốn theo, hoặc trở thành người “phải làm gì đó”. Nhưng khi có một người đủ vững, đủ xả, đủ bình thản để cho nỗi buồn được ở đó mà không phán xét, không thao túng, không đồng hóa, thì trường lực ấy tự nhiên lắng xuống. Và trong sự lắng ấy, mình học được một bài học rất sâu: không phải mình đã bớt thương, mà là mình đang học cách thương yêu không hoảng sợ. Không phải mình trở nên lạnh nhạt vô tình, mà là mình thôi đồng nhất tình yêu với việc phải cứu vớt. Ở cạnh một người không bị cuốn theo nỗi buồn của chính họ, mình được phép ở lại với ánh sáng của mình mà không cần kéo ai theo, và cũng không cần bỏ rơi ai ở lại phía sau. Chỉ đơn giản là cùng hiện diện, mỗi người ở đúng nhịp của mình, và để nỗi buồn, cũng như niềm vui, có quyền đến rồi đi, không cần vội vã giải quyết.

Transit Kế Đô Sư Tử đang dần soi đúng vào điểm mù này. Sư Tử là nơi ánh sáng, sự hiện diện, niềm vui sống và bản ngã được nhìn thấy. Kế Đô đi qua đó không lấy đi ánh sáng, mà lấy đi sự đồng nhất của mình với ánh sáng ấy. Nó phản tư với mình, nếu không còn được phản chiếu, nếu không còn là nguồn vui, nếu không còn được cộng hưởng, mình còn ở lại mối quan hệ này được không? Transit này làm lộ ra mô thức cũ: việc vô thức gắn giá trị bản thân với khả năng làm người khác vui, với việc trở thành “mặt trời” trong mối quan hệ. Khi Kế Đô chạm vào, ánh sáng vẫn còn đó, nhưng không còn được dùng để chứng minh, để cứu rỗi, để giữ người khác ở lại. Và chính trong sự hụt hẫng này, mình được buộc phải học một dạng yêu thương khác – yêu thương không cần biểu diễn, không cần hiệu quả tức thì, không cần kết quả là một nụ cười.

Chỉ khi thành thật đủ lâu, mình mới nhận ra sự chuyển dịch tinh tế đang diễn ra. Mình không còn vội vàng trách móc “mày không thương tao nữa”, “mày không quý tao”, “mày không quan tâm tao”. Thay vào đó, mình bắt đầu tăng năng lực chịu đựng của chính mình: chịu được việc người khác chưa ổn, chịu được sự im lặng, chịu được việc không được hồi đáp lại ngay. Khi thấy ai đó vì quá khổ đau mà không thể tận hưởng niềm vui cùng mình, vì quá lo lắng mà không chú tâm, vì quá mệt mỏi mà lặng thinh, mình tập dừng lại. Ngồi yên. Làm ấm lại trái tim mình trước đã. Rồi từ đó, gửi tâm từ, không phải để họ thay đổi, mà để họ được nhẹ hơn theo nhịp riêng của họ. Và chính trong quá trình đó, tâm xả (tâm quân bình) bắt đầu được nuôi dưỡng, không phải bằng lý thuyết, mà bằng những khoảnh khắc rất đời.

Các mối quan hệ quanh mình cũng dần thay đổi theo cách ấy. Ít kịch tính hơn, ít kéo đẩy hơn, và chân thật hơn. Mình vẫn thực hành vipassana và metta, không phải để trở thành một phiên bản tốt hơn, mà để đủ bình thản trước các xung động dữ dội của cảm xúc.

Cuộc sống của mình, lặng lẽ theo thời gian, trở nên dễ thở hơn khi mình thôi thô bạo lôi ai đó ra ánh sáng cùng lúc với mình, thôi chiếu thẳng thứ ánh sáng sắc lẹm vào những vùng bóng tối đang âm thầm che chở họ. Mình dần hiểu rằng, không phải mọi bóng tối đều cần bị xua tan ngay lập tức; có những khoảng tối đã từng là nơi trú ẩn cần thiết, giúp người ta sống sót qua những đoạn rất khó của đời mình. Và có lẽ, yêu thương trưởng thành không phải là kéo người khác ra khỏi bóng tối, mà là đủ an trú trong ánh sáng của chính mình — để nếu họ muốn bước tới, ánh sáng ấy vẫn ở đó: không áp lực, không chói chang, không điều kiện.

Hạt giống mới mình gieo trong transit La Hầu Song Ngư lần này là sự tinh tế: biết tôn trọng không gian riêng tư và những vùng bóng tối mà người khác đang ẩn náu. Dịu dàng với nhu cầu được che chắn, được sửa soạn, được thu mình lại cho đủ trước khi bước ra ánh sáng rực rỡ. Không thúc ép, không giục giã, không đòi hỏi họ phải sẵn sàng theo nhịp của mình. Mình học cách tin vào tiến trình tự nhiên ấy, rằng mỗi sinh mệnh đều có nhịp trưởng thành riêng. Con bướm không thể bung cánh đẹp đẽ và mạnh mẽ nếu không có một khoảng thời gian rất dài ủ kén trong im lặng, âm thầm, kín đáo, và cần được bảo toàn.

Mong cho mỗi người đều có đủ không gian riêng tư để ủ kỹ những phần rượu của riêng mình, thơm dần theo năm tháng, trước khi bày ra mâm cỗ, rộn rã chào mừng sự hiện diện của người khác.