Trước thềm 2026 – Nơi mình thôi tự làm đau mình

Mông lung – hay là một dạng tĩnh lặng mới

Những ngày cuối năm 2025, mình mang theo một cảm giác lạ. Không phải buồn, không hẳn hoang mang. Chỉ là mình không còn biết rõ mình muốn gì cho năm kế tiếp. Những năm trước, câu hỏi đó luôn có câu trả lời. Một hướng đi, một mục tiêu, một hình dung đủ rõ để mình bám vào mà bước tiếp. Còn bây giờ thì không. Không kế hoạch lớn, không viễn cảnh rực rỡ, chỉ là mình cứ duy trì tiếp những tiến trình đã thiết lập nhiều năm qua: tiếp tục hành thiền, tiếp tục làm việc mình đang có khả năng làm, tiếp tục yêu thương chăm sóc những kết nối cũ, tiếp tục sống.

Mình đã kể cảm giác này cho một người chị thân thiết, vì trước đó chị cũng chia sẻ rằng chị bước vào năm mới với tâm thế chưa có ý muốn gì rõ ràng. Nghe qua thì cảm giác của hai đứa có vẻ giống nhau, đều dễ bị gọi tên là mông lung. Nhưng khi ngồi lại và lắng nghe kỹ hơn, mình nhận ra dù bề ngoài na ná, nhưng bản chất bên trong lại khác – same same but different. Mình cố gắng kéo dài cuộc gọi, mong làm rõ sự khác biệt ấy, nhưng càng nói càng cảm nhận một khoảng cách mênh mông giữa hai bên, như thể mỗi người đang đứng trên một nền đất rất khác nhau. Thế nên mình chọn dừng lại, dành cho mình một giờ thiền. Khi ngồi yên lại với chính mình, tâm dần lắng xuống và sáng hơn, mình chợt nhận ra: cảm giác này không phải là trống rỗng như mình từng nghĩ. Ngược lại, nó là một dạng trọn vẹn rất yên, đủ đầy đến mức không cần phải đi tìm thêm điều gì khác. Và khi đã thấy được điều đó, mình biết đã đến lúc nên dừng lại.

2025 là một năm mình đã đi qua rất nhiều sự kiện, tạo nên những va chạm cảm xúc sâu, bước vào những mối quan hệ buộc mình nhìn thẳng vào cách mình yêu thương, những lần phải buông bỏ các vai trò cũ, và cả những khoảnh khắc phải đối diện với giới hạn của chính mình: không thể tránh né, không còn tô hồng, không tìm cách nóng vội chạy đi nhanh hơn. Mình đã học cách không còn sống bằng việc phải trở thành ai đó nữa. Mình học cách ở lại với hiện tại, đủ lâu để nhận ra rằng khi đời sống đã vào nếp, tâm trí không còn cần một viễn cảnh để bám vào mà mơ tưởng. Không phải vì cuộc sống hết ý nghĩa, mà vì cảm giác an toàn không còn nằm ở tương lai, cảm giác vững an đã ở ngay trong hiện tại.

Mình nhận ra, đây là giai đoạn viên mãn của tuổi 30 – khi một ngưỡng cửa mới mở ra. Trong những năm đầu của hành trình trưởng thành, con người thường sống bằng viễn cảnh. Chúng mình cần mục tiêu để bước tới, cần hình ảnh tương lai để chịu đựng hiện tại, cần câu trả lời cho câu hỏi “mình đang đi đâu” để không thấy hoang mang. Đó là giai đoạn kiến tạo, nơi cái tôi đang xây dựng bản thân, sự nghiệp, giá trị sống, và cả bản sắc của mình.

Nhưng đến một thời điểm nhất định, thường là sau khi đã đi qua đủ thử nghiệm, đủ vỡ vụn, đủ những mối quan hệ khiến chúng mình phải soi chiếu lại chính mình, và xây dựng được một đời sống tương đối ổn định: ăn ngủ được, làm việc được, tự lo được thì hệ thần kinh bắt đầu thay đổi cách vận hành.

Nó không còn cần phải tưởng tượng tương lai để tự trấn an nữa. Khi còn bất an, ta cần kế hoạch. Khi còn thiếu, ta cần mục tiêu. Khi còn sợ, ta cần biết mình sẽ đi đâu. Nhưng khi đã biết cách quay về thân, biết cách ở một mình mà không hoảng sợ, và không còn dùng thành tựu hay mối quan hệ để định nghĩa giá trị của mình, thì câu hỏi “mình muốn gì?” tự nhiên lắng xuống. Không phải vì không còn ước mơ, mà vì ước mơ không còn là công cụ sinh tồn hay động lực thúc đẩy lớn lao nữa.

Đây là khoảnh khắc chuyển từ giai đoạn kiến tạo sang trụ vững.

Nếu kiến tạo là giai đoạn tập trung vào trở thành ai đó, cần mục tiêu để thúc đẩy, cần động lực sinh ra từ thiếu thốn, thì trụ vững là giai đoạn tập trung vào ở đúng với mình. Ở đó, người ta không cần đích đến để tiếp tục, mà động lực đến từ sự đồng thuận nội tâm. Ở giai đoạn này, việc tiếp tục hành thiền, tiếp tục làm việc, tiếp tục kiếm tiền, tiếp tục chăm sóc đời sống tinh thần không còn là mục tiêu nữa mà là hơi thở tự nhiên như sự sống. Từ bên ngoài, điều đó trông như lặp lại, nhưng từ bên trong, đó là sự lặp lại có ý thức.

Không có mục tiêu không đồng nghĩa với vô định hướng, đó là một trong những hiểu lầm lớn nhất của xã hội hiện đại, rằng chỉ khi nào ta đang hướng tới điều gì đó rõ ràng, thì ta mới đang sống đúng. Nhưng có những giai đoạn trong đời, việc không tạo thêm mục tiêu mới chính là cách ta không phản bội những gì mình đã học được. Không bám, không với, không cần kéo tương lai về để cảm thấy an toàn. Nếu bạn cũng đang ở ngưỡng này giống mình, cũng đang thấy bản thân không còn háo hức với những mục tiêu cũ, không muốn vẽ thêm bản đồ, chỉ muốn sống cho tử tế, đủ tỉnh, đủ thật, có thể bạn không lạc hướng như bạn nghĩ. Có thể bạn chỉ đang đứng ở một nền đất đủ vững, để không còn phải chạy, và để lần đầu tiên ở lại với đời sống của chính mình. Và đôi khi, sự an toàn sâu nhất không nằm ở việc biết mình sẽ đi đâu, mà nằm ở việc biết chắc mình không còn chạy trốn chính mình nữa.

Năm 2025, mình đã viết rất rõ về những trục sống mình chọn: thân khoẻ – tâm vững – trí sáng. Đó là một năm đặt nền, nơi mọi lựa chọn đều quay về câu hỏi căn bản: điều này có làm mình tỉnh hơn, lành hơn, và trung thực hơn với chính mình không?

Bước sang ngưỡng 2026, mình nhận ra mình không còn nhu cầu đặt ra thêm những mục tiêu mới. Không phải vì những trục cũ đã lỗi thời, mà vì chúng đã thấm vào đời sống. Mình không cần viết lại rằng sẽ tiếp tục hành thiền, tiếp tục chăm sóc sức khoẻ, tiếp tục làm việc để nuôi sống mình và chăm sóc những người thân yêu một cách đàng hoàng; vì những điều đó không còn là mục tiêu, mà đã trở thành nếp sống. Mình nhận ra năm 2025 vừa rồi, cụ thể là sau khoá thiền 30 ngày, mình đã vững tin vào những thiết lập dài lâu cho một chặng đường kế tiếp. Tuổi 30 được khởi động nhẹ nhàng và rõ ràng định hướng.

Không kế hoạch không có nghĩa là thả trôi. Nó chỉ có nghĩa là mình không còn cần timeline hay checklist để biết mình đang sống đúng. Thay vì hỏi “mình sẽ làm gì”, mình hỏi “mình sẽ sống như thế nào”.

2026 này, hướng sống lúc đã rất đơn giản, và tự nhiên hơn: điều gì làm thân căng thì không đi, điều gì làm tâm mờ thì dừng lại, điều gì buộc mình phản bội trực giác thì xem lại. Đó là hướng, không phải kế hoạch. 2026, với mình, là một năm của sự tin cậy. Tin rằng những gì cần đến sẽ đến đúng lúc, những gì không còn phù hợp sẽ tự rời đi, và mình đủ tỉnh để không níu giữ cũng không xua đuổi. Nếu 2025 là năm đặt nền, thì 2026 là năm đi trên nền đó, không cần gọi tên.

Nếu bạn cũng không có kế hoạch cho năm mới, có thể bạn không tụt lại phía sau như bạn nghĩ. Có thể bạn chỉ đang ở một nơi mà điều quan trọng không còn là đi đâu, mà là đi bằng cách nào. Và nếu cách bạn đang đi không làm bạn kiệt sức, không làm bạn xa rời chính mình, không cần phải gồng lên để chứng minh, thì rất có thể, bạn đang đi đúng rồi.

Ngồi xuống một chút, nhấp một ngụm cà phê, và cho phép mình không cần biết hết mọi thứ. Có những chặng đường không cần bản đồ. Chỉ cần đủ tỉnh để bước tiếp, và đủ yên để ở lại.