Thực hành Chiêm Tinh – Nghệ thuật thấu suốt bản tính con người
DẪN NHẬP
Những giáo trình chiêm tinh được viết trong khoảng bảy mươi lăm năm trở lại đây cho thấy một sự tiến hóa rõ rệt trong tư duy chiêm tinh, và thậm chí cả trong bản chất của các kỹ thuật chiêm tinh. Trong thế kỷ XIX, các nhà chiêm tinh Anh quốc giữ vai trò tiên phong trong phong trào tái diễn giải và phổ biến hệ thống tư tưởng cổ xưa này. Tuy nhiên, họ vẫn bám theo rất sát theo dấu chân của các bậc tiền bối thời Trung Cổ và Phục Hưng — những người, đến lượt mình, hầu như chỉ lặp lại những gì Ptolemy đã trình bày vào thời hoàng kim của Đế chế La Mã, khi một kỷ nguyên rộng lớn của tiến trình phát triển nhân loại đang khép lại — một kỷ nguyên từng chứng kiến sự ra đời, lan rộng và chiến thắng của chiêm tinh. Tuy nhiên, ngày nay có bốn khuynh hướng căn bản đang biểu lộ rõ rệt trong chiêm tinh học.
Khuynh hướng thứ nhất là sự phổ biến rộng rãi những thành tố đơn giản nhất của chiêm tinh, liên quan đến vị trí của Mặt Trời và các hành tinh trong vòng Hoàng đạo, cũng như các “quá cảnh” của chúng khi đi qua những điểm quan trọng trong lá số cá nhân. Khuynh hướng này tìm cách hòa trộn, với những tỷ lệ khác nhau, các phương pháp nền tảng của chiêm tinh cổ đại và Trung Cổ vào kiến thức tâm lý học phổ quát đã lan rộng tại Hoa Kỳ.
Khuynh hướng thứ hai thể hiện qua nỗ lực đặt các phát hiện chiêm tinh trên một nền tảng thống kê và thực nghiệm, nhằm trao cho chúng một tính chất “khoa học” hơn và có thể bảo đảm sự công nhận sau này của giới học thuật đối với chiêm tinh.
Khuynh hướng thứ ba, xuất hiện lẻ tẻ đây đó, bắt nguồn từ mong muốn liên kết chiêm tinh với những học thuyết “huyền học” mới hoặc được hiệu chỉnh lại, theo đường hướng của các truyền thống huyền môn, Đông phương hay Tây phương.
Khuynh hướng thứ tư khởi sinh từ sự thừa nhận thẳng thắn bản chất biểu tượng của chiêm tinh như một kỹ thuật nhằm đạt đến sự hiểu biết căn bản về tự nhiên, và trên hết, về bản tính con người. Theo cách tiếp cận này (cũng là cách tiếp cận của tác giả), chiêm tinh từ buổi bình minh của văn minh nhân loại vốn đã là kết quả của nỗ lực nơi con người nhằm thấu hiểu sự hỗn độn và rối ren của kinh nghiệm sống, bằng cách quy chiếu chúng vào những mô thức trật tự của hoạt động chu kỳ mà anh quan sát thấy trên bầu trời.
Chiêm tinh học ra đời từ nhu cầu tha thiết nơi mỗi con người về một trật tự. Các hiện tượng thiên thể bộc lộ một trật tự như thế; và khi dùng trật tự ấy như là thước đo hay là chiếc đồng hồ điểm giờ, bằng cách quy chiếu mọi điều xảy ra trong và quanh mình về khung tham chiếu đó, con người cuối cùng được thỏa dịu khát vọng hòa điệu của mình. Họ học cách đồng nhất ý thức và ý chí của mình với những mô thức và nhịp điệu “thiên thể.” Họ trở thành một với nguyên lý của trật tự vũ trụ, điều mà nhiều người gọi là “Thượng Đế.” Và khi sống một đời sống có trật tự, anh trở thành một con người hợp nhất: một người có trí tuệ. Dù những năng lượng từ bản tính riêng của anh, hay từ một xã hội đang trong chiến tranh, có dội vào ý thức anh qua cánh cổng của giác quan và cảm xúc, thì chính anh — như một Cái Tôi đã được tập trung và hợp nhất — vẫn ở trong bình an. Bởi với anh, ngay cả cơn bão tàn phá nhất cũng có vị trí và chức năng của nó trong trật tự của định mệnh riêng, hay định mệnh của nhân loại. Và khi nói “định mệnh,” anh muốn chỉ: toàn bộ chỉnh thể của một chu kỳ sống.
Theo cách hiểu ấy về bản chất và công dụng của mình, chiêm tinh là một kỹ thuật giúp con người đạt tới trí tuệ thông qua sự thấu hiểu trật tự trong bản tính con người và trong mọi hiện tượng mà con người tri nhận được: một kỹ thuật của sự thấu hiểu.
Chiêm tinh như một kỹ thuật của sự thấu hiểu con người: tôi tin đó là cách định nghĩa sâu sắc và thiết yếu nhất mà tôi có thể đưa ra cho hệ thống tư tưởng này, một hệ thống từng bị lạm dụng và sử dụng sai lệch quá nhiều. Tuy nhiên, tôi không hề có ý xem nhẹ khả năng tiên đoán tương lai mà chiêm tinh chắc chắn trao cho người đã làm chủ nghệ thuật khó khăn này; và quả thật, bất kỳ ai từng quen thuộc với “chiêm tinh vấn đáp” (horary astrology) đều không thể phủ nhận tiềm năng đáng kinh ngạc của nó. Nhưng để sử dụng những tiềm năng ấy với tinh thần xây dựng và sáng suốt, một chiêm tinh gia phải có nhiều khả năng hơn là sự thành thạo kỹ thuật — dù chính kỹ thuật vốn cũng đã không dễ để đạt được. Ông cần đạt đến một mức độ thấu hiểu con người ở tầm cao. Bởi những gì bầu trời phơi bày chỉ là nguyên liệu thô cho sự thấu hiểu của con người. Rốt cuộc, tất cả đều tùy thuộc vào năng lực thấu hiểu của cá nhân. Điều này đúng trong chiêm tinh, cũng như trong trị liệu y khoa hay tâm lý. Tri thức, trong những lĩnh vực ấy, là chưa đủ. Cần có trí tuệ.
Những giáo trình chiêm tinh thông thường, cũ cũng như mới, đầy ắp dữ kiện; ghi nhớ chúng là có được tri thức. Nhưng trí tuệ thì khác, nó khó nắm bắt. Hầu như không thể dạy được. Có lẽ nó phần nào được truyền từ người sống sang người sống. Nhưng vì nó được xây dựng trên sự thấu hiểu trọn vẹn những hoàn cảnh toàn diện và những trải nghiệm đã được sống đến tận cùng, không giữ lại điều gì, nên nó chỉ có thể được lĩnh hội qua chính đời sống thực — qua đau đớn, qua việc gánh lấy trách nhiệm, qua sự can đảm và trung thực dấn trọn bản thân vào bất kỳ trải nghiệm nào được nhận ra là có ý nghĩa.
Tuy vậy, tri thức vẫn có thể được định hướng về phía trí tuệ. Và trong tác phẩm này, mục tiêu của tôi là trình bày những khái niệm và dữ kiện nền tảng của chiêm tinh hiện đại một cách đơn giản và sáng rõ nhất có thể, mà không đánh mất mục đích tối hậu của loại chiêm tinh này: sự phát triển của năng lực thấu hiểu con người. Vì thế, mỗi chương trong cuốn sách này được hình dung như một bước căn bản trên con đường tiến đến trí tuệ chiêm tinh. Nếu người đọc chưa quen thuộc với những phương pháp thông thường của chiêm tinh, những gì được viết ở đây sẽ cung cấp cho họ một nền tảng vững chắc để tiếp tục học hỏi sâu hơn và chi tiết hơn. Nếu người đọc đã thành thạo các kỹ thuật chiêm tinh, tôi tin rằng họ sẽ tìm thấy ở đây một lời thách thức cho tư duy của mình, và một sự khích lệ để luôn tìm kiếm những giá trị nhân bản sâu sắc hơn khi sử dụng các công cụ chiêm tinh.